• YAPI İŞLERİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ
  BİRİNCİ BÖLÜM
  Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
  Amaç
  MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, yapı işlerinde alınacak asgari iş sağlığı ve güvenliği şartlarını belirlemektir.
  Kapsam
  MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamına giren tüm yapı işlerinin yapıldığı
  işyerlerinde uygulanır.
  (2) Bu Yönetmelik hükümleri, 19/9/2013 tarihli ve 28770 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği
  Yönetmeliği kapsamına giren işyerlerinde uygulanmaz.
  Dayanak
  MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 30 uncu maddesine dayanılarak,
  (2) Avrupa Birliğinin 24/6/1992 tarihli ve 92/57/EEC sayılı Konsey Direktifine paralel olarak,
  hazırlanmıştır.
  Tanımlar
  MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
  a) Alt işveren: Bir işverenden, işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve
  işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan, bu iş için görevlendirdiği işçilerini/çalışanlarını sadece bu işyerinde aldığı işte
  çalıştıran gerçek veya tüzel kişiyi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları,
  b) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
  c) İşveren: Çalışan istihdam eden gerçek veya tüzel kişi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları,
  ç) Kanun: 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununu,
  d) Kendi nam ve hesabına çalışan: Çalışan istihdam etmeksizin kendi nam ve hesabına mal ve hizmet üretimi yapan ve projenin
  tamamlanmasında profesyonel katkı sağlayan kişiyi,
  e) Proje: Yapı işlerinin tasarımından tamamlanmasına kadar yürütülen bütün işleri,
  f) Proje sorumlusu: İşveren tarafından görevlendirilen ve işveren adına projenin hazırlanmasından, uygulanmasından ve uygulamanın
  kontrolünden sorumlu gerçek veya tüzel kişiyi,
  g) Sağlık ve güvenlik koordinatörü: Projenin hazırlık ve uygulama aşamalarında, işveren veya proje sorumlusu tarafından sorumluluk verilen ve bu
  Yönetmeliğin 10 uncu ve 11 inci maddelerinde belirtilen sağlık ve güvenlikle ilgili görevleri yapan gerçek veya tüzel kişileri,
  ğ) Sağlık ve güvenlik planı: Muhtemel risklerin değerlendirilip yapı işi süreci boyunca sağlık ve güvenlik ile ilgili alınacak tedbirlerin, organizasyon
  yapısının, çalışma yöntemlerinin ve bunlara ilişkin işlerin ne zaman ve kim tarafından yapılması gerektiğinin belirlendiği, aynı yapı sahasında faaliyet
  gösterecek farklı işverenler, alt işverenler, kendi nam ve hesabına çalışan kişiler ve farklı çalışma ekipleri arasında sağlık ve güvenliğe dair hususların
  koordinasyonunun sağlanması amacıyla yapı alanının tamamından sorumlu işveren veya proje sorumlusu tarafından hazırlanan veya hazırlanması
  sağlanan planı,
  h) Yapı alanı: Yapı işlerinin yürütüldüğü alanı,
  ı) Yapı işleri: İnşaat ve çeşitli mühendislik işlerinin yürütüldüğü, yerüstü veya yeraltında, su üstü veya su altında yapılan, Ek–1’de yer alan işler ile
  benzeri diğer işleri,
  ifade eder.
  İKİNCİ BÖLÜM
  İşverenlerin ve Diğer Kişilerin Yükümlülükleri ve Sorumlulukları
  İşverenlerin yükümlülükleri
  MADDE 5 – (1) İşveren, yapı işlerinde, Kanunun 4 üncü maddesinde belirtilen yükümlülüklerinin yanında öze likle aşağıdaki hususları sağlar;
  a) Yapı alanının düzenli tutulmasını ve yeterli temizlikte olmasını,
  b) Yapı alanındaki çalışma yerlerinin seçiminde; buralara ulaşımın nasıl sağlanacağının ve ekipman, hareket ve geçişler için alan veya yoların
  belirlenmesini,
  c) Malzemenin kulanım ve taşıma şartlarının düzenlenmesini,
  ç) Tesis ve ekipmanın kulanılmaya başlamadan önce ve periyodik olarak teknik bakım ve kontrolerinin yapılmasını,
  d) Çeşitli malzemeler ve öze likle tehlikeli malzeme ve maddeler için uygun depolama alanları ayrılmasını ve bu alanların sınırlarının
  belirlenmesini,
  e) Tehlikeli malzemelerin kulanımı ile uzaklaştırılma koşularının düzenlenmesini,
  f) Atık ve artıkların (Ek ibare:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) uygun yöntem ve ekipmanlarla
  depolanmasını, atılmasını veya
  uzaklaştırılmasını,
  g) Çeşitli işler veya işin aşamaları için öngörülen sürelerin yapı alanındaki işin durumuna göre yeniden belirlenmesini,
  ğ) Alt işverenler ve kendi nam ve hesabına çalışanlar arasında işbirliğini,
  h)Yapı alanındaki veya yakınındaki endüstriyel faaliyetler ile etkileşimin dikkate alınmasını,
  ı) 2/7/2013 tarihli ve 28695 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kulanılması Hakkında Yönetmeliğe
  ve uyumlaştırılmış ulusal standartlara uygun kişisel koruyucu donanımların bulundurulmasını ve çalışanlar tarafından kulanılmasını.
  (2) Yapı alanında uygun sağlık ve güvenlik şartlarının devamının sağlanması için, işveren ve alt işverenler;
  a) Öze likle birinci fıkranın uygulanmasında Ek-4’te belirtilen asgari şartları dikkate alarak uygun tedbirleri alırlar.
  b) Sağlık ve güvenlikle ilgili konularda sağlık ve güvenlik koordinatörlerinin uyarı, tespit ve talimatlarını dikkate alırlar.
  (3) İnşaatta yapılan çalışmalara bizzat katılmaları halinde işveren ve alt işverenler, yapı alanındaki uygun sağlık ve güvenlik şartlarının
  sürdürülmesi için, sağlık ve güvenlik koordinatörlerinin sağlık ve güvenlikle ilgili konularda görüş ve önerilerini dikkate alır. İşveren ve alt işverenler;
  a) Kanunun 19 uncu maddesine,
  b) 25/4/2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kulanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinin 6 ncı
  maddesi ile aynı Yönetmeliğin eklerinde belirtilen ilgili hükümlere,
  c) Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kulanılması Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesi, 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a), (b),
  (c), (ç) ve (ğ) bentleri ile 7 nci maddesine,
  uygun olarak hareket etmek zorundadır.
  Proje sorumlusu ve işverenlerin sorumlulukları
  MADDE 6 – (1) İşveren, bu Yönetmelikte belirtilen yükümlülükleri bizzat yerine getirebileceği gibi, kendi adına hareket etmek üzere, gerekli
  fenni yeterliliğe sahip olan bir veya daha fazla proje sorumlusu tayin edebilir.
  (2) İş sağlığı ve güvenliği konularında, bir veya birden fazla sağlık ve güvenlik koordinatörü görevlendirilmesi proje sorumlusunun veya işverenin
  sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
  (3) Bu Yönetmeliğe göre sağlık ve güvenlik koordinatörleri atanmış olması ve sağlık ve güvenlik koordinatörlerinin kendi görevlerini yapmaları, alt
  işverenlerin sorumluluğunu etkilemez.
  Diğer kişilerin yükümlülükleri
  MADDE 7 – (1) Yapı alanındaki uygun sağlık ve güvenlik şartlarının sürdürülmesi için kendi nam ve hesabına çalışanlar, sağlık ve güvenlik
  koordinatörlerinin uyarı ve talimatlarını dikkate alır. Kendi nam ve hesabına çalışanlar;
  a) Kanunun 19 uncu maddesi ve 23 üncü maddesinin birinci fıkrası ile bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrası ve Ek-4’e,
  b) İş Ekipmanlarının Kulanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinin 6 ncı maddesi ile aynı Yönetmeliğin eklerinde belirtilen ilgili
  hükümlere,
  c) Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kulanılması Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesi, 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a), (ç) ve
  (ğ) bentleri ile 7 nci maddesine,
  uygun olarak hareket etmek zorundadır.
  (2) Birinci fıkra kapsamında belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmesinin izlenmesinden ve denetlenmesinden işveren sorumludur.
  ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
  Genel Hükümler
  Sağlık ve güvenlik koordinatörlerinin görevlendirilmesi, sağlık ve güvenlik planı ve bildirim
  MADDE 8 – (1) Aynı yapı alanında birden fazla işveren veya alt işverenin bulunması durumunda, işveren veya proje sorumlusu, sağlık ve
  güvenlik konularında bir veya daha fazla sağlık ve güvenlik koordinatörü görevlendirir.
  (2) İşveren veya proje sorumlusu, yapı işine başlamadan önce projenin hazırlık aşamasında, sağlık ve güvenlik planını hazırlar veya hazırlanmasını
  sağlar.
  (3) Yapı işinde dördüncü fıkrada belirtilen bildirim gerektiren işler haricinde ve Ek-2’deki listede belirtilen riskleri içeren çalışmaların
  bulunmaması halinde sağlık ve güvenlik koordinatörü görevlendirilmeyebilir.
  (4) İşveren veya proje sorumlusu;
  1) Yapı işinin 30 işgününden fazla süreceği ve devamlı olarak 20’den fazla çalışan istihdam edileceği,
  2) İşin büyüklüğü 500 yevmiyeden fazla çalışma gerektireceği,
  durumlarda yapı işine başlamadan önce Ek-3’te belirtilen bilgileri içeren bildirimi, Bakanlığın ilgili çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne vermekle
  yükümlüdür.
  (5) Bu bildirimde belirtilen bilgilerin yer aldığı levha, açıkça görünecek şekilde yapı alanının uygun bir yerine konulur. Gerektiğinde bu bilgiler
  günce lenir.
  Proje hazırlık aşamasında genel prensipler
  MADDE 9 – (1) İşveren veya proje sorumlusu, projenin tasarımının yapılması ve hazırlanmasının çeşitli aşamalarında, öze likle de aşağıda
  belirtilen durumlarda,
  Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen risklerden korunma ilkelerini göz önünde bulundurur:
  a) Yapı işinin, aynı anda veya birbiri ardına gerçekleşen farklı unsur ve aşamalarını planlamak amacıyla mimari, teknik ve organizasyonel
  konulara ilişkin karar alırken,
  b) İşin ya da iş aşamalarının tamamlanması için ilgili meslek disiplinindeki kriterler de dikkate alınarak gereken süreyi hesaplarken.
  (2) Birinci fıkranın (b) bendine göre süre hesaplanırken, gerekli ha lerde sağlık ve güvenlik planları ile sağlık ve güvenlik dosyaları da dikkate
  alınır.
  Sağlık ve güvenlik koordinatörlerinin proje hazırlık aşamasındaki görevleri
  MADDE 10 – (1) Sağlık ve güvenlik koordinatörleri proje hazırlık aşamasında;
  a) Bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesindeki yükümlülüklerin yerine getirilmesini koordine eder.
  b) Sağlık ve güvenlik planını hazırlar veya hazırlanmasını sağlar. Yapı alanında Ek-2’de belirtilen işler yapılıyorsa, bu işlerle ilgili özel tedbirlerin
  planda yer almasını sağlar.
  c) Proje süresince, birbirini takip eden veya daha sonra yapılacak işler sırasında dikkate alınmak üzere sağlık ve güvenlik bilgilerini içeren sağlık
  ve güvenlik dosyası hazırlar. Aynı dosyanın proje tamamlandıktan sonra temizlik, bakım, tadilat, yenileme, yıkım işleri gibi her türlü yapı işinin güvenli bir
  şekilde yerine getirilmesi için ihtiyaç duyulan bilgileri de içermesi sağlanır.
  Sağlık ve güvenlik koordinatörlerinin proje uygulama aşamasındaki görevleri
  MADDE 11 – (1) Sağlık ve güvenlik koordinatörleri, proje uygulama aşamasında;
  a) Aşağıdaki durumlarda Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen risklerden korunma ilkelerinin uygulanmasını koordine eder;
  1) Aynı anda veya birbiri ardına yapılacak iş ve iş aşamalarının belirlendiği iş programlarının oluşturulması için teknik ve organizasyona yönelik
  kararların alınmasında,
  2) İşin ya da iş aşamalarının tamamlanması için ilgili meslek disiplinindeki kriterler de dikkate alınarak yapılacak süre hesabında.
  b) İşverenlerin gerekli tedbirleri uygulamasını ve gerektiğinde çalışanların ve kendi nam ve hesabına çalışanların korunmasını, 5 inci maddenin
  birinci fıkrasında belirtilen prensiplerin istikrarlı bir şekilde uygulanmasını, 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen sağlık ve güvenlik
  planının yapılmasının gerektiği durumlarda bu planın uygulanmasını koordine eder.
  c) Yapılan işteki ilerlemeleri ve meydana gelen değişiklikleri dikkate alarak 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) bendindeki sağlık ve güvenlik
  planında ve aynı fıkranın (c) bendine göre hazırlanan sağlık ve güvenlik dosyasında gerekli düzenlemeleri yapar veya yapılmasını sağlar.
  ç) Aynı yapı alanında, işe sonradan katılanlarda dâhil olmak üzere, işveren veya alt işverenler arasında organizasyonu sağlar, iş kazaları ve
  meslek hastalıklarından çalışanları korumak üzere işverenlerce yapılan çalışmaları koordine eder, Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasında
  belirtilen işverenler arası bilgi alış verişinin sağlanmasına katkıda bulunur ve gerekli ha lerde kendi nam ve hesabına çalışan kişilerin de bu çalışmalarda
  yer almasını sağlar.
  d) Yapı işlerinde güvenli bir şekilde çalışılmasını sağlamak üzere yapılması gerekli kontroleri koordine eder.
  e) İzin verilen kişiler dışındakilerin yapı alanına girmesini önlemek üzere gerekli düzenlemeleri yapar.
  Çalışanların bilgilendirilmesi
  MADDE 12 – (1) Yapı işlerinde;
  a) Kanunun 16 ncı maddesinde belirtilen hususlarla birlikte çalışanlar veya çalışan temsilcileri, yapı alanında sağlık ve güvenlik ile ilgili alınan
  tedbirler hakkında bilgilendirilir.
  b) Verilen bilgilerin kolay ve anlaşılır olması sağlanır.
  (2) İş ekipmanlarının kulanım talimatı çalışanlar tarafından rahatlıkla okunabilecek bir yere asılır.
  Çalışanların görüşlerinin alınması ve katılımlarının sağlanması
  MADDE 13 – (1) Yapı alanının büyüklüğü ve riskin derecesi göz önünde bulundurularak, işyerinde yapılan çalışmalarda çalışanlar ve
  temsilcilerinin arasındaki koordinasyon sağlanarak, Kanunun 18 inci maddesinde belirtilen hususlar doğrultusunda, bu Yönetmeliğin 5 inci ve 11 inci
  maddelerine göre, çalışanların veya çalışan temsilcilerinin görüşleri alınıp katılımları sağlanır.
  DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
  Çeşitli ve Son Hükümler
  Kullanılan makine, araç, ekipman, malzeme ve çalışma yöntemleri
  MADDE 14 – (1) İşveren, yapı işlerinin yapıldığı işyerlerinde kulanılan makine, araç, ekipman, malzeme ve çalışma yöntemlerinin ilgili teknik
  mevzuata ve iş sağlığı ve güvenliği yönünden kabul görmüş, uyumlaştırılmış ulusal veya uluslararası standartlara uygun olmasını sağlar.
  (2) İşveren, mekanik ve elektrikli ekipmanın seçimi, kurulması, uygun yerlere yerleştirilmesi, hizmete alınması, işletilmesi ve bakımında,
  çalışanların sağlık ve güvenliği için, bu Yönetmelik hükümleri ile 3/3/2009 tarihli ve 27158 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Makina Emniyeti
  Yönetmeliği (2006/42/AT) ile İş Ekipmanlarının Kulanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği hükümlerini dikkate alır.
  (3) (Ek:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) İşveren, öze likle birinci fıkranın uygulanmasına ve ilgili iş ekipmanlarının asgari sağlık ve
  güvenlik şartlarına ilişkin Ek-5’te yer alan hükümlere uymakla yükümlüdür.
  ( 4) (Ek:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) Ek-5’te düzenlenen iş ekipmanlarının standartlara uygunluk belgelendirmesini yapacak
  kuruluşlara akreditasyon zorunluluğu getirmeye Bakanlık yetkilidir.
  Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
  MADDE 15 – (1) 23/12/2003 tarihli ve 25325 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapı İşlerinde Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği yürürlükten
  kaldırılmıştır.
  Sağlık ve güvenlik planlarının geçerliliği
  GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce hazırlanan sağlık ve güvenlik planları 1/6/2014 tarihine kadar bu Yönetmelik
  hükümlerine uygun hale getirilir.
  Yürürlük
  MADDE 16 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
  Yürütme
  MADDE 17 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.
  1.
  2.
  Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
  Tarihi
  5/10/2013
  Sayısı
  28786
  Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî
  Gazetelerin
  Tarihi
  31/12/2018
  YAPI İŞLERİ LİSTESİ
  1– Kazı, yarma ve doldurma işleri
  2– Hafriyat
  3– İnşa
  a) Bina
  b) Set, baraj
  c) Yol, demiryolu, havai hat
  ç) Tünel
  d) Metro
  e) Köprü
  f) Çelik yapı
  g) İskele, liman, dalga kıran, gemi
  ğ) Kanalizasyon, lağım
  h) Kuyu
  ı) Kanal
  i) Duvar
  j) Sıva, badana, boya işleri
  k) Elektrik tesisatı
  l) Sıhhi tesisat
  m) Kalorifer tesisatı
  n) Dülgerlik
  o) Marangozluk
  4– Prefabrike elemanların inşası ve sökümü
  5– Montaj işleri
  6– Değiştirme ve donatma
  7– Tadilatlar
  8– Yenileme
  9– Tamir
  10– Söküm
  Sayısı
  30642 4.Mükerrer
  EK – 1
  11– Yıkım
  12– Restorasyon
  13– Bakım, boyama ve temizleme
  14– Drenaj
  15– Bu ekte belirtilen işlerde kulanılan sabit ve hareketli makine ve tesisleri kulanma.
  İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSKLERİNİ İÇEREN ÇALIŞMALARIN LİSTESİ
  EK– 2
  1– Özelikle, yapılan işin ve işlemlerin niteliği veya işyeri alanının çevresel öze liklerinden dolayı, çalışanların toprak altında kalma, bataklıkta
  batma veya yüksekten düşme gibi risklerin fazla olduğu işler.
  2– Çalışanın işin yürütümü dolayısıyla maruz kaldığı özel tehlikelere yönelik sağlık gözetimi gerektiren veya kimyasal ve biyolojik öze liklerinden
  dolayı çalışanların sağlık ve güvenlikleri için risk oluşturan maddelerle yapılan işler.
  3– 24/3/2000 tarihli ve 23999 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği uyarınca, denetimli ve gözetimli alanların
  belirlenmesini gerektiren iyonlaştırıcı radyasyonla çalışılan işler.
  4– Yüksek gerilim hatları yakınındaki işler.
  5– Boğulma riski bulunan işler.
  6– Kuyu, yer altı kazıları ve tünel işleri.
  7– Hava beslemeli sistem kulanan dalgıçların yaptığı işler.
  8– Basınçlı hava sağlanarak keson içinde yapılan işler.
  9– Patlayıcı madde kulanımını gerektiren işler.
  10– Fiziksel öze liklerine bağlı olarak yüksek ses, titreşim, basınç farkı, toz oluşması gibi risklerin fazla olduğu işler.
  11– Ağır prefabrike elemanların montaj ve söküm işleri.
  YAPI İŞİNE İLİŞKİN BİLDİRİM
  1– Bildirim tarihi,
  2– İnşaatın açık adresi (maha le, cadde, sokak, numara, ada, parsel, semt, ilçe ve il adları),
  3– İşverenin ad ve adresi(maha le, cadde, sokak, numara, ada, parsel, semt, ilçe ve il adları),
  4– Proje tipi (*),
  5– Görevlendirilmesi halinde proje sorumlusunun adı ve adresi,
  6– Proje hazırlık safhasındaki sağlık ve güvenlik koordinatörünün veya koordinatörlerinin adı ve adresi,
  7– Proje uygulama safhasındaki sağlık ve güvenlik koordinatörünün veya koordinatörlerinin adı ve adresi,
  8– İşin planlanan başlama tarihi,
  9– Planlanan çalışma süresi (inşaatın muhtemel bitiş tarihi),
  10– Yapı alanında çalışacağı tahmin edilen azami çalışan sayısı,
  11– Yapı alanında bulunması muhtemel yüklenicilerin(**) sayısı,
  12– Belirlenmiş olan yükleniciler(**) hakkında bilgi.
  (*)Yapılan inşaatın yapı çeşidi yazılacaktır. (köprü, bina, yol gibi)
  (**)Alt işverenler, kendi nam ve hesabına çalışanlar ile mal veya hizmet tedarik edenler belirtilmelidir.
  YAPI ALANLARI İÇİN ASGARİ SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI
  EK – 3
  EK – 4
  Bu ekte yer alan yükümlülükler, yapı alanının öze liğinin, yapılan iş ile tehlikelerinin ve çalışma şartlarının gerektirdiği durumlarda uygulanır.
  A) Yapı alanındaki çalışma yerleri için genel asgari şartlar
  Yüksekte çalışma
  1– Seviye farkı bulunan ve düşme sonucu yaralanma ihtimalinin oluşabileceği her türlü alanda yapılan çalışma; yüksekte çalışma olarak kabul
  edilir.
  2– Yüksekte yapılan çalışmalarda aşağıdaki hususlara uyulur:
  a) Yüksekte yapılması zorunlu olmayan montaj ve benzeri çalışmaların mümkün olduğunca öncelikle yerde yapılması sağlanır.
  b) Yapılacak çalışmaların önceden planlanması ve organize edilmesi, bu planlama yapılırken yüksekten düşme ile ilgili hususlara acil durum
  planında yer verildiğinden emin olunması sağlanır.
  c) Çalışanların, çalışma yerlerine güvenli bir şekilde ulaşmaları uygun araç ve ekipmanlarla sağlanır.
  ç) Çalışma yerlerinde çalışanların güvenliği öncelikle, güvenli korkuluklar, düşmeyi önleyici platformlar, bariyerler, kapaklar, çalışma iskeleleri,
  güvenlik ağları veya hava yastıkları gibi toplu koruma tedbirleri ile sağlanır.
  d) Toplu koruma tedbirlerinin düşme riskini tamamen ortadan kaldıramadığı, uygulanmasının mümkün olmadığı, daha büyük tehlike
  doğurabileceği, geçici olarak kaldırılmasının gerektiği ha lerde, yapılan işlerin öze liğine uygun (Değişik ibare:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer)
  ankraj noktaları
  veya yaşam hatları oluşturularak tam vücut kemer sistemleri veya benzeri güvenlik sistemlerinin kulanılması sağlanır. Çalışanlara bu
  sistemlerle beraber yapılan işe ve standartlara uygun bağlantı halatları, kancalar, karabinalar, makaralar, halkalar, sapanlar ve benzeri bağlantı
  tertibatları; gerekli ha lerde iniş ve çıkış ekipmanları, enerji sönümleyici aparatlar, yatay ve dikey yaşam hatlarına bağlantıyı sağlayan halat tutucular ve
  benzeri donanımlar verilerek kulanımı sağlanır.
  e) Yapı işleri sırasında ve yapı işleri bitirilip yapı kulanıma geçtikten sonra yüksekte yapılacak çalışmalarda kulanılmak üzere oluşturulacak yatay
  ve dikey yaşam hatları için gerekli olan (Değişik ibare:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) ankraj noktaları
  ve yapısal düzenlemeler, projenin
  hazırlık aşamasında belirlenerek sağlık ve güvenlik planı ve sağlık ve güvenlik dosyasında yer alır.
  f) Yüksekte güvenli çalışma donanımlarının, düzenli olarak kontrol ve bakımlarının yapılması sağlanır. Uygun olmayan donanımların kulanılması
  enge lenir.
  g) (Değişik:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) Bu alanlarda çalışanlara yüksekte çalışmayla ilgili tehlikeler, riskler, kontrol tedbirleri ve
  güvenli çalışma yöntemleri konularında eğitim verilir.
  ğ) Yüksekte yapılan çalışmalar işveren tarafından görevlendirilen ehil bir kişinin gözetim ve kontrolü altında gerçekleştirilir.
  3– (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…)
  4– (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer)(…)
  5– Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer)(…)
  6– (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…)
  Geçitlerde güvenlik
  7– Çalışma platformları ve geçitler kişileri düşmekten ve düşen cisimlerden koruyacak şekilde yapılır, boyutlandırılır, kulanılır ve muhafaza edilir.
  Düşen cisimler
  8– Yüksekte yapılan çalışmalarda kulanılan el aletleri ve diğer malzemelerin düşmelerini enge leyecek tedbirler alınır.
  9– Çalışanlar, düşen cisimlere karşı öncelikle toplu olarak korunur.
  10– Yapı alanında, cisimlerin düşerek tehlike oluşturabileceği bölgelere girişler önlenir veya gerektiğinde kapalı geçitler yapılır.
  11– Yapı alanında, çalışanlara uygun baş koruyucu donanımlar verilerek kulanımı sağlanır.
  12– Yapı alanında, malzemelerin hangi yükseklikten olursa olsun doğrudan yere atılmaması, dengeli ve güvenli bir şekilde indirilerek uygun bir
  yere istif edilmesi sağlanır. Atık malzemelerin uzaklaştırılması için moloz kaydırakları gibi güvenli çalışma yöntemleri tercih edilir.
  Enerji dağıtım tesisleri ve elektrikle çalışma
  13– Enerji dağıtım tesisleri, yangın veya patlama riski oluşturmayacak şekilde tasarlanarak kurulur ve işletilir. Kişilerin, doğrudan veya dolaylı
  teması sonucu elektrik çarpması riskine karşı korunması sağlanır.
  14– Elektrikle ilgili bütün ekipman ve bağlantıların kurulması, sökülmesi, tamirat ve tadilat işleri sadece ilgili mevzuatın öngördüğü yetkili
  elektrikçiler tarafından yapılır.
  15– Elektrikli tesisatın bütün parçalarının, güç gereksinimleri için yeterli kapasite ve kalitede ve yapı işlerindeki çalışma koşularına dayanıklı
  olması sağlanır.
  16– Yapı alanı içerisindeki ana pano ve tali elektrik panolarında uygun kaçak akım rölesi kulanılır.
  17– Yapı alanında veya çalışanların erişebileceği yerlerde bulunan elektrik panoları, tevzi tabloları ile kontrol tertibatı ve benzeri tesisat, kilitli
  dolap veya hücre içine konulur. Bakım, onarım ve yenileme nedeniyle gerilim altındaki tesisatın tecritlerinin çıkarılması gerektiğinde uyarı ve koruma
  amacıyla gerekli tedbirler alınır.
  18– Yapı alanında elektrik bağlantıları için uygun bağlantı elemanları kulanılır, açık uçlu kablolarla bağlantı yapılmaz.
  19– Yapı alanında kulanılan sabit ve seyyar iletkenler ile teçhizatların dış etkenlerden korunması sağlanır, eskimiş veya yıpranmış olanlar
  kulanılmaz.
  20– Ekipman ve koruyucu cihazların tasarımı, yapımı ve seçiminde, dağıtılan enerjinin tipi ve gücü, dış şartlar ile çalışma alanının çeşitli
  bölümlerine girmeye yetkili kişilerin eğitim ve deneyimleri göz önünde bulundurulur.
  21– Elektrik teçhizatı, iletim hatları ve elektrikli aletlerin üzerlerinde voltajları belirtilir.
  22– Elektrikle çalışan iş ekipmanlarının gövde güvenlik topraklaması yapılır.
  23– Her türlü elektrik kulanımı ve elektrik tesisatının işletilmesiyle ilgili olarak, bu Yönetmelik hükümleri yanında ilgili diğer mevzuat hükümleri
  de uygulanır.
  Düzen, temizlik, istif ve depolama
  24– Yapı alanının düzenli ve temiz tutulması sağlanır. Sivri uçları veya keskin kenarları bulunan malzeme ve atıklar düzenli periyotlarla çalışma
  alanlarından uzaklaştırılır. Yapı alanından uzaklaştırılması mümkün olmayan sivri veya keskin kenarları bulunan malzemelerin saplanma riskine karşı
  gerekli koruyucu malzemeler ile korunması/kaplanması sağlanır.
  25– Buz, kar, yağmur, kulanılan malzemeler ve diğer etkenlerle kaygan hale gelen çalışma yerleri ve geçitler temizlenerek kaymayı önleyici
  tedbirler alınır.
  26– Yapı alanında malzemelerin, yıkılma ve devrilmeleri önlenir, kazaya sebep olmayacak şekilde istif edilmeleri sağlanır.
  27– Yapı alanında, yanıcı veya patlayıcı maddelerin depolandığı depo alanlarında ve patlayıcı ortam oluşan çalışma alanlarında bakım, onarım
  işleri dahil her türlü çalışmalarda 30/4/2013 tarihli ve 28633 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden
  Korunması Hakkında Yönetmelik hükümleri ve iş ekipmanları ve koruyucu sistemlerin kulanımında 30/12/2006 tarihli ve 26392 4 üncü mükerrer sayılı
  Resmî Gazete’de yayımlanan Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kulanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemlerle İlgili Yönetmelik (94/9/AT) hükümlerine
  uygun çalışılır.
  Sağlamlık ve dayanıklılık
  28– Beklenmeyen herhangi bir hareketi nedeniyle çalışanların sağlık ve güvenliğini etkileyebilecek her türlü malzeme, ekipman ile bunların
  parçaları güvenli ve uygun bir şekilde sabitlenir.
  29– İşin güvenli bir şekilde yapılmasını sağlayacak uygun ekipman ve çalışma şartları sağlanmadıkça, yeterli dayanıklılıkta olmayan yüzeylerde
  çalışılmasına ve bu yerlere girilmesine izin verilmez.
  30– Kurulmakta, sökülmekte, bakımda, tamirde ya da yıkılmakta olan yapılarda çalışanları yapının dayanıksızlığından ve kırılganlığından
  kaynaklanan risklerden korumak için yeterli tedbirler alınır.
  Acil çıkış yolları ve kapıları
  31– Acil çıkış yoları ve kapıları ile ilgili aşağıdaki hususlara uyulur:
  a) Acil çıkış yoları ve kapıları doğrudan dışarıya veya güvenli bir alana açılır ve çıkışı önleyecek hiçbir engel bulunmaz.
  b) Acil çıkış yoları ve kapıları herhangi bir tehlike durumunda, bütün çalışanların işyerini derhal ve güvenli bir şekilde terk etmelerine imkan
  sağlar.
  c) Acil çıkış yolarının ve kapılarının sayısı ile yerleşimi ve boyutlarının, yapı alanının ve çalışan barakalarının kulanım şekline ve boyutlarına,
  içinde bulunan ekipmana, bulunabilecek azami çalışan sayısına ve 27/11/2007 tarihli ve 2007/12937 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
  Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olması sağlanır.
  ç) Acil çıkış yoları ve kapıları, 11/09/2013 tarihli ve 28762 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliğine göre
  işaretlenir. İşaretlerin uygun yerlere konulması ve kalıcı olması sağlanır.
  d) Acil çıkış yoları ve kapıları ile buralara açılan yol ve kapılarda çıkışı zorlaştıracak hiçbir engel bulunmaz.
  e) Aydınlatılması gereken acil çıkış yoları ve kapılarında elektrik kesilmesi halinde yeterli aydınlatmayı sağlayacak sistem bulundurulur.
  Yangın algılama ve yangınla mücadele
  32– Yapı alanının öze liklerine, çalışan barakalarının ve diğer tesislerin boyutlarına ve kulanım şekline, alandaki ekipmana, alanda bulunan
  maddelerin fiziksel ve kimyasal öze liklerine, bulunabilecek azami kişi sayısına bağlı olarak uygun nitelikte ve yeterli sayıda yangınla mücadele araç ve
  gereci ile gerekli yerlerde yangın dedektörleri ve alarm sistemleri bulundurulur.
  33– Yangınla mücadele araç ve gereçleri, yangın dedektörleri ve alarm sistemlerinin düzenli bakımlarının ve mevzuata uygun sürelerde periyodik
  kontrolerinin yapılması sağlanır.
  34– Otomatik olmayan yangın söndürme ekipmanı görünür ve kolayca erişilebilir yerlere konulur ve önlerinde engel bulundurulmaz. Yangın
  söndürme ekipmanları kolay kulanılabilir nitelikte olup, Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliğine göre işaretlenir. İşaretlerin uygun yerlere konulması
  ve kalıcı olması sağlanır.
  Havalandırma
  35– Çalışanların harcadıkları fiziksel güç ve çalışma şekli dikkate alınarak yeterli temiz hava sağlanır. Cebri havalandırma sistemi kulanıldığında,
  sistemin her zaman çalışır durumda olması sağlanır ve bu sistem çalışanların sağlığına zarar verebilecek hava akımlarına neden olmayacak şekilde tesis
  edilir. Çalışanların sağlığı yönünden gerekli ha lerde havalandırma sistemindeki herhangi bir arızayı bildiren sistem bulundurulur.
  Özel riskler
  36– Çalışanların zararlı düzeyde titreşim, gürültü, gaz, buhar veya toz gibi zararlı dış etkenlere maruz kalmaları önlenir.
  37– Zehirli veya zararlı madde bulunması muhtemel veya oksijen düzeyi yetersiz veya parlayıcı olabilecek bir ortama girmek zorunda kalan
  çalışanların, herhangi bir tehlikeye maruz kalmalarını önlemek üzere kapalı ortam havası kontrol edilir ve gerekli tedbirler alınır.
  38– Çalışanlar, sınırlı hava hacmine sahip yüksek riskli ortamlarda çalıştırılmazlar. Zorunlu ha lerde, her türlü tedbir alındıktan sonra
  çalıştırılabilirler. Bu durumlarda çalışanlar dışarıdan sürekli izlenir ve gerektiğinde derhal yardım yapılması için bütün tedbirler alınır.
  Sıcaklık
  39– Ortam sıcaklığının, çalışma süresince, çalışanların yaptıkları işe ve harcadıkları fiziksel güce uygun düzeyde olması sağlanır. Yapılan işin
  niteliği sebebiyle ortam sıcaklığının değiştirilemeyeceği ha lerde çalışanları fazla sıcak veya soğuktan koruyacak tedbirler alınır.
  Çalışma yerlerinin, barakaların ve yolların aydınlatılması
  40– Yapı alanındaki çalışma yerlerinin, barakaların ve yoların aydınlatılmasında aşağıdaki hususlara uyulur:
  Yapı işlerinin gündüz yapılması esastır, çalışma yerleri, barakalar ve yolar mümkün olduğu ölçüde doğal olarak aydınlatılır. Gece çalışılmasının
  gerekli veya zorunlu olduğu çalışmalarda veya gün ışığının yetersiz olduğu durumlarda uygun ve yeterli suni aydınlatma sağlanır, gerekli ha lerde
  darbeye karşı korumalı taşınabilir aydınlatma araçları kulanılır. Suni ışığın rengi, sinya lerin ve işaretlerin algılanmasını enge lemeyecek şekilde seçilir.
  Çalışma yerleri, barakalar ve geçiş yolarındaki aydınlatma sistemleri, çalışanlar için kaza riski oluşturmayacak öze likte olur ve uygun şekilde
  yerleştirilir.
  Çalışma yerleri, barakalar ve geçiş yolarındaki aydınlatma sistemindeki herhangi bir arızanın çalışanlar için risk oluşturabileceği yerlerde acil ve
  yeterli aydınlatmayı sağlayacak yedek aydınlatma sistemi bulundurulur.
  Kapılar ve geçitler
  41– Kapı ve geçitlerde aşağıda belirtilen hususlara uyulur:
  a) Raylı kapılarda, raydan çıkmayı ve devrilmeyi önleyecek güvenlik tertibatı bulundurulur.
  b) Yukarı doğru açılan kapılarda, aşağı düşmeyi önleyecek güvenlik tertibatı bulundurulur.
  c) Kaçış yolarında bulunan kapılar ve geçitler uygun şekilde işaretlenir. Bu kapıların yardım almaksızın her zaman ve her durumda içeriden
  açılabilir öze likte olması sağlanır.
  ç) Araçların geçtiği kapı ve geçitler yayaların geçişi için güvenli değilse, bu maha lerde yayalar için ayrı geçiş kapısı bulundurulur. Bu kapılar
  açıkça işaretlenir ve önlerinde hiçbir engel bulundurulmaz.
  d) Mekanik kapılar ve geçitler, çalışanlar için kaza riski oluşturmayacak şekilde yapılır. Bu kapılarda, kolay fark edilebilir ve ulaşılabilir, acil
  durdurma sistemleri bulundurulması ve herhangi bir güç kesilmesinde otomatik olarak açılmıyorsa, el ile de açılabilir öze likte olması sağlanır.
  Trafik yolları ve tehlikeli alanlar
  42– Merdivenler, sabitlenmiş geçici merdivenler, yükleme yerleri ve rampalar da dahil olmak üzere trafik yoları; kolay ve güvenli geçişi
  sağlayacak, bu yerlerin yakınında çalışanlar için tehlike oluşturmayacak şekilde tasarlanarak yapılır.
  43– Yayaların kulandığı ve yükleme boşaltma için kulanılanlar da dahil, araçlarla malzeme taşımada kulanılan yoların, potansiyel kulanıcı
  sayısına ve işyerinde yapılan işin öze liğine uygun boyutlarda olması sağlanır. Trafik yoları üzerinde taşıma işi yapılması durumunda, bu yolu kulanan
  diğer kişiler için yol kenarında yeterli güvenlik mesafesi bırakılır veya uygun koruyucu tedbirler alınır. Yolar görülebilir şekilde işaretlenir, düzenli olarak
  kontrolü yapılarak her zaman bakımlı olması sağlanır.
  44– Araç trafiği olan yolar ile kapılar, geçitler, yaya geçiş yoları, koridorlar ve merdivenler arasında yeterli mesafe bulundurulur.
  45– Yapı alanlarındaki girilmesi yasak bölgelere yetkisiz kişilerin girişi uygun araç ve gereç kulanılarak enge lenir. Tehlikeli bölgeler açıkça
  işaretlenir, buralara görünür şekilde uyarı levhaları konulur. Bu bölgelere girme izni verilen çalışanları korumak için gerekli tedbirler alınır.
  46– Trafik yoları güzergahında bulunan havai hatlar ve benzeri enge ler ile alakalı gerekli işaretlemeler ve önlemler alınır.
  Yükleme yerleri ve rampaları
  47– Yükleme yerleri ve rampaların; taşınacak yükün boyutlarına uygun olarak tasarlanması, çalışanların düşmesini önleyecek şekilde güvenli
  olması ve en az bir çıkış yerine sahip olması sağlanır.
  Çalışma yerinde hareket serbestliği
  48– Çalışılan yerlerin, gerekli her türlü ekipman ve araçlar dikkate alınarak, çalışanların işlerini yaparken rahatça hareket edebilecekleri
  genişlikte olması sağlanır.
  İlk yardım
  49– İşyerinde, 18/6/2013 tarihli ve 28681 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmeliğe uygun sayıda,
  ilkyardım yapabilen eğitilmiş çalışanların her an hazır bulundurulması sağlanır. İşyerinde kaza geçiren veya aniden rahatsızlanan çalışanların, tıbbi
  müdahale yapılan yerlere en kısa zamanda ulaşmalarını sağlayacak gerekli tedbirler alınır.
  50– Yapı alanının büyüklüğü, yapılan işin niteliği ve kaza riskine göre, gerektiğinde işyerinde bir ya da daha fazla ilk yardım ve acil müdahale
  odası bulunması 29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğinin 10 ve 11 inci madde
  hükümlerine göre sağlanır.
  51– İlkyardım odaları yeterli ilk yardım malzeme ve ekipmanı ile teçhiz edilir ve sedyeler kulanıma hazır halde bulundurulur. Bu yerler, Sağlık ve
  Güvenlik İşaretleri Yönetmeliğine uygun şekilde işaretlenir.
  52– Çalışma koşularının gerektirdiği her yerde ilkyardım ekipmanları kolay erişilebilir yerlerde bulundurulur ve Sağlık ve Güvenlik İşaretleri
  Yönetmeliğine uygun şekilde işaretlenir. Acil servis adresleri ve telefon numaraları görünür yerlerde bulundurulur.
  Soyunma yeri ve elbise dolabı
  53– İş elbisesi giymek zorunda olan çalışanların, etik olarak veya sağlık nedenleriyle, uygun olmayan bir yerde soyunmalarına izin verilmez. Bu
  durumda çalışanlar için uygun soyunma yerleri sağlanır. Soyunma yeri gerekmeyen işyerlerinde çalışanların elbiselerini koyabilecekleri uygun bir yer
  tahsis edilir.
  54- Soyunma yerlerinin aşağıda belirtilen hususlara sahip olması sağlanır;
  a) Kolay ulaşılabilir yerde olması,
  b) Yeterli kapasitede olması,
  c) Yeterli sayıda oturma yerleri bulunması,
  ç) Kadınlar ve erkekler için ayrı soyunma yerleri olması,
  d) Her çalışan için çalışma saatleri içinde giysilerini koyabilecekleri yeterli büyüklükte kilitli dolaplar bulunması,
  e) Nemli, tozlu, kirli, tehlikeli maddeler ile çalışılan yerlerde ve benzeri işlerde iş elbiseleri ile harici elbiselerin ayrı yerlerde muhafaza edilmesi
  için, her çalışan için yeterli nitelikte iki bölmeli dolap veya iki ayrı elbise dolabı bulunması.
  Duşlar ve lavabolar
  55– Yapılan işin veya sağlıkla ilgili nedenlerin gerektirmesi halinde, çalışanların yıkanmalarının, temizlenmelerinin gerektiği her durumda, kadın ve
  erkek çalışanlar için ayrı ayrı olmak üzere sıcak ve soğuk su imkânı bulunan uygun yıkanma yerleri ve duşlar tesis edilir. Duşlar, çalışanların rahatça
  yıkanabilecekleri genişlikte, dışarıdan içerisi görünmeyecek, uygun havalandırma, aydınlatma, termal konfor ve hijyen şartları sağlanacak şekilde yapılır.
  56– Duş tesisi gerektirmeyen işlerde, çalışma yerlerinin ve soyunma odalarının yakınında, gerektiğinde sıcak suyu da olan, lavabolar bulunur.
  Lavabolar erkek ve kadın çalışanlar için ayrı ayrı yapılır.
  57– Duşlar ve lavaboların her zaman çalışanların kulanımına hazır halde olması sağlanır, buralarda gerekli temizlik malzemeleri bulundurulur.
  Duş veya lavaboların soyunma yerlerinden ayrı yerlerde bulunması durumunda, duş ve lavabolar ile soyunma yerleri arasında kolay geçiş yoları
  sağlanır.
  Tuvaletler ve lavabolar
  58– Çalışma, dinlenme, yıkanma ve soyunma yerlerine yakın yerlerde, kadın ve erkek çalışanlar için ayrı ayrı olmak üzere, yeterli sayıda tuvalet
  ve lavabolar tesis edilir. Tuvalet ve lavabolarda, uygun havalandırma, aydınlatma, termal konfor ve hijyen şartları sağlanır ve gerekli temizlik
  malzemeleri bulundurulur.
  Dinlenme ve barınma yerleri
  59– Özelikle, çalışan sayısının fazla olması, işin niteliği veya çalışma yerinin uzak olması ve benzeri nedenlerin sağlık ve güvenlik yönünden
  gerektirmesi halinde, çalışanlara, kolay ulaşılabilen dinlenme veya barınma yerleri sağlanır. Bu tür imkânlar yoksa iş aralarında çalışanların
  dinlenebileceği uygun yerler sağlanır.
  60– Dinlenme ve barınma yerleri, sağlık şartları ve dış etkilerden korunma bakımından yeterli nitelikte, mahfuz bir yere, zemini düzeltilerek
  kurulur ve drenaj için gerekli tedbirler alınır.
  61– Dinlenme, barınma ve sosyal amaçlı kulanılan tesisler, yanıcı olmayan ve kolay tutuşmayan malzemeden inşa edilir. Barınma amacıyla çadır
  ve branda kulanılmaz. Meskûn mahal dışında, yol, demiryolu, köprü inşaatı gibi açık havada yapılan çalışmalarda, barınma ve benzeri ihtiyaçları
  gidermek amacıyla, sadece yanmaz malzemelerden yapılmış çadırlar kulanılabilir.
  62– Barınma yerlerinde kulanılan ısıtma, soğutma ve havalandırma sistemleri, elektrik tesisatları ile aydınlatmalar için gerekli güvenlik tedbirleri
  alınarak yeterli ve uygun araçlar sağlanır, yangına neden olmayacak şekilde tesis edilip, kulanıma alınır. Isıtma sistemlerinde yangın riski oluşturacak
  mangal, maltız ve benzeri açık ateş kulanılmaz.
  63– Barınma yerlerinde, çalışanların kulanmaları için yeterli sayıda karyola, ranza, yatak, battaniye ve benzerleri işveren tarafından sağlanır.
  Yatak, battaniye ve benzerleri temiz bir halde bulundurulur, gerektiğinde dezenfekte edilir.
  64– Dinlenme ve barınma yerlerinin yeterli genişlikte olması sağlanır ve bu yerlerde çalışanlar için yeterli sayıda masa ve arkalıklı sandalye
  buldurulur. Dinlenme ve barınma yerlerinde sigara içmeyenlerin sigara dumanından korunmaları için gerekli tedbirler alınır.
  65– Sabit barınma tesislerinde; bir dinlenme odası, bir boş vakit değerlendirme odası, yeterli duş, tuvalet, lavabo ve temizlik malzemesi
  bulundurulur. Çalışan sayısı göz önünde bulundurularak bu yerlerde yatak, dolap, masa ve arkalıklı sandalyeler bulundurulur ve bunlar, kadın ve erkek
  çalışanların varlığı dikkate alınarak yerleştirilir.
  Gebe ve emziren kadınlar
  66– Gebe ve emziren kadınların yatıp uzanarak dinlenebilecekleri uygun koşular sağlanır.
  Engelli çalışanlar
  67– Engeli çalışanların çalıştığı işyerlerinde, engel durumları dikkate alınarak gerekli olan her türlü düzenlemeler yapılır. Bu düzenlemeler enge li
  çalışanların öze likle çalışma yerleri ile kulandıkları kapılar, geçiş yerleri, merdivenler, duşlar, lavabolar ve tuvaletlerde yapılır.
  Çeşitli hükümler
  68– Yapı alanının çevresi ve çalışma alanının etrafı kolayca görülebilecek, fark edilebilecek ve yetkisiz kişilerin girişine engel olacak şekilde
  çevrilerek işaretlenir.
  69– Çalışılan yerlerde ve barakalarda, çalışanlar için yeterli miktarda içme suyu ve mümkünse başka bir alkolsüz içecek bulundurulur.
  70– Çalışanlara uygun koşularda, yemeklerini yiyebilecekleri ve gerektiğinde yemeklerini hazırlayabilecekleri imkânlar sağlanır.
  B) Yapı Alanlarındaki Özel Asgari Şartlar
  BÖLÜM – I
  Kapalı Mekanlardaki Çalışma Yerleri
  Sağlamlık ve dayanıklılık
  1– Tesislerin ve müştemilatının kulanım amacına uygun sağlamlık ve dayanıklılıkta olması sağlanır.
  Acil çıkış kapıları
  2– Acil çıkış kapılarında aşağıda belirtilen hususlara uyulur:
  a) Acil çıkış kapıları doğrudan dışarıya veya güvenli bir alana açılır ve çıkışı önleyecek hiçbir engel bulunmaz.
  b) Acil çıkış kapılarının, acil durumlarda çalışanların hemen ve kolayca açabilecekleri şekilde olması sağlanır. Acil çıkış kapısı olarak raylı veya
  döner kapılar kulanılmaz.
  c) Acil çıkış kapıları kilitli veya bağlı bulundurulmaz.
  ç) Acil çıkış kapıları Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliğine uygun şekilde işaretlenir. İşaretlerin uygun yerlere konulması ve kalıcı olması
  sağlanır.
  Havalandırma
  3– Cebri havalandırma sistemi veya klima tesisatının, çalışanları rahatsız edecek hava akımlarına neden olmayacak şekilde yapılması sağlanır.
  Havayı kirleterek çalışanların sağlığı yönünden ani tehlike oluşturabilecek herhangi bir artık veya kirlilik derhal ortamdan uzaklaştırılır.
  Sıcaklık
  4– Çalışma odaları, dinlenme yerleri, soyunma yerleri, duş, tuvalet ve lavabolar, kantinler ve ilk yardım odaları gibi yerlerdeki sıcaklığın, işyerinin
  özel kulanım amaçlarına uygun olması sağlanır. İşyerinin pencereleri, çatı aydınlatmaları ile camlı kısımları, yapılan işin öze liğine ve odaların kulanım
  şekline göre, güneş ışığının aşırı etkisini enge leyecek şekilde yapılır.
  Doğal ve suni aydınlatma
  5– İşyerleri, mümkün olduğunca doğal olarak aydınlatılır. Doğal aydınlatmanın yeterli olmadığı durumlarda çalışanların sağlık ve güvenliğinin
  korunması amacına uygun şekilde yeterli suni aydınlatma yapılır.
  Çalışma yerlerinin taban, duvar ve tavanları
  6– Çalışma yerlerinin tabanlarının sabit, sağlam, kaymaz bir şekilde olması ve bu yerlerde tehlikeli olabilecek enge lerin, çukurların veya eğimlerin
  bulunmaması sağlanır.
  7– Çalışma yerlerinin taban, duvar ve tavan yüzeylerinin hijyen şartlarına uygun olarak, kolay temizlenebilir malzemeden veya gerektiğinde
  yenilenebilir öze likte olması sağlanır.
  8– Çalışma yerlerinde ve trafik yolarının yakınında bulunan saydam veya yarı saydam duvarlar ile öze likle bütün camlı bölmeler; güvenli
  malzemeden yapılıp, açık bir şekilde işaretlenir, çarpma ve kırılmaya karşı uygun şekilde korunur.
  Pencereler ve çatı pencereleri
  9– Pencerelerin, çatı pencerelerinin ve havalandırma sistemlerinin, çalışanlar tarafından kolay ve güvenli bir şekilde açılmasının, kapatılmasının,
  ayarlanmasının ve güvenlik altına alınmasının mümkün olması ve açık durumdayken çalışanlar için herhangi bir tehlike oluşturmayacak nitelikte olması
  sağlanır. Pencereler ve çatı pencereleri, bunların temizliğini yapan çalışanlar ve civarda bulunan kişiler için risk oluşturmayacak şekilde tasarlanır veya
  gerekli ekipmanla donatılır.
  Kapılar
  10– Kapı ve girişlerde aşağıda belirtilen hususlara uyulur:
  a) Kapıların ve girişlerin yerlerinin, sayılarının, boyutlarının ve yapıldıkları malzemelerin, kulanıldıkları odalara, alanlara, kulanım amaçlarına ve
  çalışanların rahatça girip çıkmalarına uygun olması sağlanır.
  b) Her iki yöne açılabilen kapılar saydam malzemeden yapılır veya kapıların karşı tarafının görülmesini sağlayan saydam kısımları bulunur.
  Saydam kapıların üzeri kolayca görünür şekilde işaretlenir.
  c) Saydam veya yarı saydam kapıların yüzeyleri çalışanlar için tehlike oluşturmayan güvenli malzemeden yapılır ve çarpma sonucu çalışanların
  yaralanmalarına neden olabilecek yüzeyler kırılmalara karşı korunur.
  Araç yolları
  11– Kapalı çalışma mekanlarının kulanımı ve içinde bulunan ekipman göz önüne alınarak çalışanların korunması amacıyla araçların geçiş yoları
  açıkça işaretlenir.
  Yürüyen merdivenler ve yürüyen bantlar için özel önlemler
  12– Yürüyen merdivenler ve yürüyen bantlarda aşağıda belirtilen hususlara uyulur:
  a) Güvenli şekilde çalışır durumda olması sağlanır.
  b) Gerekli güvenlik araçları ile teçhiz edilir.
  c) Kolayca görülebilecek ve ulaşılabilecek acil durdurma sistemleri bulunur.
  Oda boyutları ve hava hacmi
  13– Çalışma yerlerinin taban alanı ve yüksekliği ile hava hacminin çalışanların sağlık ve güvenlikleri için risk oluşturmayacak öze likte ve rahat
  çalışmalarını sağlayacak yeterli boyutlarda olması sağlanır.
  BÖLÜM – II
  Açık Mekanlardaki Çalışma Yerleri
  Sağlamlık ve dayanıklılık
  14– Alçak veya yüksek seviyede olan hareketli veya sabit çalışma yerlerinin, çalışan sayısı, üzerlerinde bulunabilecek azami ağırlık ve bu
  ağırlığın dağılımı ile maruz kalabileceği dış etkiler göz önünde bulundurularak yeterli sağlamlık ve dayanıklılıkta olması sağlanır. Bu çalışma yerlerinin
  tamamının veya bir kısmının, zamansız veya kendiliğinden hareketini önlemek için uygun ve güvenilir sabitleme metotları kulanılır. Çalışma yerlerinin
  sağlamlık ve dayanıklılığı öze likle de çalışma yerinin yükseklik veya derinliğinde değişiklik olduğunda kontrol edilir.
  Enerji dağıtım tesisleri
  15– Enerji dağıtım tesislerinde aşağıdaki hususlara uyulur:
  a) Yapı işlerine başlamadan önce alanda mevcut olan tesisat belirlenir, kontrol edilir ve açıkça işaretlenir.
  b) Yapı alanının yakınından enerji nakil hatları geçmesi durumunda, yeterli güvenlik mesafesi bırakılıp gerekli güvenlik tedbirleri alınarak çalışılır.
  Güvenlik mesafesi belirlenirken nakil hattı te lerinin rüzgârda salınımı da hesaba katılır. Enerji nakil hatlarına yeterli güvenlik mesafesi bırakılamıyorsa
  enerji nakil hattının güzergâhı değiştirilerek yapı alanından uzaklaştırılması için veya hattın akımının kesilmesi için ilgili kurum ve kuruluşlardan onay ve
  izinler alınır.
  c) Elektrik nakil hatlarının bulunduğu alanlarda yapılan çalışmalarda, bariyerler veya ikaz levhalarıyla araçların ve tesislerin elektrik hattından
  uzak tutulması sağlanır. Ayrıca araçların hat altından geçmesinin zorunlu olduğu durumlarda uygun tedbirler alınır ve gerekli ikazlar yapılır.
  ç) Yapı alanındaki enerji dağıtım tesislerinin, öze likle de dış etkilere maruz kalan tesislerin, kontrol ve bakımlarının düzenli olarak yapılması
  sağlanır.
  Hava koşulları
  16– Çalışanların sağlık ve güvenliklerini olumsuz etkileyebilecek hava koşularından korunması sağlanır, kuvvetli rüzgâr alan işyerlerinde gerekli
  güvenlik tedbirleri alınmadan çalışma yapılmaz.
  İskeleler
  17– (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…)
  18– (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…)
  19– (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…)
  İskelelerde genel tedbirler
  20– (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…)
  21– (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…)
  22– (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…)
  23– (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…)
  24– (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…).
  25– (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…)
  26– (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…)
  27– (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…)
  28– (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…)
  29– (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…)
  (Değişik başlık:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) Seyyar erişim ve çalışma kulelerinde özel tedbirler:
  30– (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…)
  31– (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…)
  32– (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…)
  33– (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…)
  34- (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…)
  35– (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…)
  36– (Değişik:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) Seyyar erişim ve çalışma kuleleri, üzerinde çalışan bulunduğu durumlarda hareket
  ettirilmez. Ekipmanın dik ve platformun düz olması sağlanır. Seyyar erişim ve çalışma kulelerinin ayaklarında ekipmanın kendiliğinden hareket etmesini
  enge leyecek fren kolu ve benzeri uygun tertibatlar bulunur.
  (Değişik başlık:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) Asılı erişim donanımlarında (asma iskeleler) özel tedbirler:
  37– İskele taşıyıcı sistemi için kulanılacak halatlar, hareketi sağlayan mekanik tesisat ve motor tertibatı, fren sistemleri, çalışma platformu ve
  diğer güvenlik teçhizatları her gün işe başlamadan önce kontrol edilir.
  38– İskelelerin hareketlerini sağlayan makine, teçhizat ve vinçlerin, kulanılmaya başlanmadan önce, montajını gerçekleştiren yetkili teknik
  elemanlarca kulanıma elverişli olduklarına dair belgeler hazırlanarak, bu belgeler işyerinde bulundurulur.
  39– İskelelerin, çalışma sırasında sağa sola veya ileri geri hareket etmeden asılı kalması sağlanır.
  40– İskelelerin taşıyabileceği azami yük miktarı belirtilerek, bu miktardan fazla yükleme yapılmaz. Asma iskelelerde merdiven kulanılmaz.
  41– İskeleler, çalışma konumunda devreye sokulabilecek durdurma fren sistemleriyle donatılır. Ayrıca iskelelerde düşmeyi önleyici teçhizat ve
  ikincil fren sistemleri bulunur. Halatlı kaldırma tertibatlarında çalışma konumunda güç kaynağının kesilmesi durumunda otomatik olarak devreye giren
  ayrı bir tutma freni bulunur. İskelelerde düşmeyi önleyici teçhizat, tutma frenleri ve ikincil fren sistemi gibi güvenlik tedbirlerinin çalışma esnasında
  sistemi durdurma amaçlı kulanılmaması için gerekli tedbirler alınır.
  42– Güç tahrikli halatlı asma iskele sistemlerinde, aşırı yük algılama sistemleri, otomatik hız algılayıcı sistemler, en düşük ve en yüksek çalışma
  seviyelerinde devreye girecek halat sonu sınır anahtarları, yapıdan kaynaklanan tehlikeli durum varsa çarpışmayı önleyici düzenekler, iskele
  platformunun yatay düzlemde kalmasını sağlayan eğim algılayıcılar gibi güvenlik sistemleri bulunur.
  43– İskele sistemlerinde çalışan sayısı kadar dikey yaşam hattı oluşturulur. Çalışanlara bağlantı aparatları ve halat tutucularıyla beraber tam
  vücut kemer sistemleri verilerek kulanımı sağlanır. Dikey yaşam hatlarının üst uçları uygun bir (Değişik ibare:RG-31/12/2018-30642
  4.Mükerrer) ankraj noktasına
  sağlam ve güvenli bir şekilde sabitlenir.
  44– Halatlı sistemlerde halatların sarıldığı ve geçtiği mekanik teçhizatlardan kurtulmalarını, hareket sırasında çekme sisteminde halatların
  kaymasını önleyen tedbirler alınır.
  45– İskelelerin, iniş ve çıkış yolarında herhangi bir engel bulunmaması için gerekli tedbirler alınır.
  46– İskele platformunu taşıyan, tutan sistem ve bu sistemin bağlantı ve sabitleme noktalarının en olumsuz yükleme koşularında oluşan statik ve
  dinamik kuvvetleri karşılayacak nitelikte olması sağlanır.
  El merdivenleri:
  47– Yapılan işe ve bulunması halinde ulusal standartlara uygun, basamakları kaymaz malzemeden yapılmış veya kaymaz malzeme ile kaplanmış,
  yeterli sağlamlıkta el merdivenleri kulanılır. Basamakları, koları veya bağlantı yerleri kırılmış, çatlamış, yıpranmış, hasar görmüş ekipmanlar
  kulanılmaz. El merdivenleri düzenli olarak kontrol edilerek kusurlu merdivenlerin kulanılmaması sağlanır.
  48– El merdivenlerinin kulanılmasında İş Ekipmanlarının Kulanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinde belirtilen hükümlere uyulur.
  Tesis, makine, ekipman
  49– Mekanik el aletleri, kaldırma araçları, kazı ve malzeme taşıma işlerinde kulanılan makine ve araçlar da dahil olmak üzere herhangi bir güçle
  çalışan tesis, makine ve ekipmanlarda aşağıda belirtilen hususlara uyulur;
  a) Mümkün olduğu kadar ergonomi prensipleri dikkate alınarak uygun şekilde ve yeterli sağlamlıkta tasarlanmış ve imal edilmiş olması,
  b) Her zaman iyi çalışabilir durumda olması,
  c) Doğru şekilde kurulması,
  ç) Sadece tasarlandıkları işler için, uygun eğitim almış kişilerce doğru şekilde kulanılması.
  50– Tüm iş ekipmanlarının periyodik olarak kontrol, test ve deneyleri, İş Ekipmanlarının Kulanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinde
  belirtilen hükümlere uygun yapılır.
  51– Her türlü iş ekipmanı için üzerinde kurulu olduğu veya hareket halinde olduğu zeminin sağlamlığı kontrol edilir. Zeminin sağlamlığından emin
  olunmadan ve gerekli ha lerde dengeleme ve sabitleme yapılmadan çalışılmaya başlanmaz. Hendek kenarları ve dik eğimli yerlerde zemin kaymasını ve
  makinenin kaymasını önleyici tedbirler alınır.
  52– İş ekipmanlarında, operatörün görüş alanının kısıtlı olduğu durumlarda, operatöre rehberlik edecek, konuyla ilgili eğitim almış bir işaretçi
  görevlendirilir.
  53– Kazı ve malzeme taşıma işlerinde kulanılan makine ve araçların manevra ve park yerleri ile hareket alanları belirlenir.
  54– Kazı ve malzeme taşıma işlerinde kulanılan makine ve araçların bütün manevraları bir gözetici tarafından yönetilir ve bu araçların geri
  manevraları esnasında sesli ve ışıklı uyarıların çalışır durumda olması sağlanır.
  55– Kazı ve malzeme taşıma işlerinde kulanılan makine ve araçların kazı çukuruna veya suya düşmemesi için gerekli koruyucu tedbirler alınır.
  56– Kazı ve malzeme taşıma işlerinde kulanılan makine ve araçlarda sürücünün bulunduğu kısım, aracın devrilmesi durumunda sürücünün
  ezilmemesi ve düşen cisimlerden korunması için uygun şekilde yapılır.
  57– Tüm araçlar, taşıtlar ve iş makinelerinde operatör kabinlerinde sadece operatörün bulunmasına izin verilir. Ancak kamyon ve benzeri
  araçların sürücü maha linde yardımcı sürücü (muavin) bulunmasına müsaade edilebilir.
  58– Kaldırma araçlarında kaldırılacak yükün çeşidi, boyutu, şekli ve diğer fiziksel öze liklerine uygun kaldırma aparatları kulanılarak uygun
  çalışma yöntemi tercih edilir.
  59– Yük kaldırmada kulanılan ekipmanlar ile ilgili İş Ekipmanlarının Kulanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinde belirtilen
  hükümlere uyulur.
  60– Kaldırma ekipmanlarında yük kaldırılması ve ekipmanın hareketi esnasında devreye girecek sesli ve ışıklı ikaz sistemleri bulundurulur.
  61– Kaldırma ekipmanlarında, belirtilen alt ve üst güvenlik sınır noktaları veya ekipmanın hareketini sınırlayan alan aşıldığında, kapasitesinin
  üzerinde kulanım durumlarında devreye girerek elektrik akımını otomatik olarak kesen ve tamburun hareketini frenleyen güvenlik tertibatları bulunması
  sağlanır.
  Kazı işleri, kuyular, yeraltı işleri, tünel ve kanal işleri
  62– Kazı işine başlanmadan önce aşağıda belirtilen hususlara uyulur:
  a) Kazının bitişik yapıları etkileyip etkilemeyeceği araştırılır ve etkileme ihtimali mevcut ise kazı başlamadan önce gerekli tedbirler alınır.
  b) Yer altı kabloları, gaz boruları, su, kanalizasyon ve diğer dağıtım sistemlerinin yerleri belirlenir ve bunlardan kaynaklanabilecek tehlikeleri
  asgariye indirmek için gerekli tedbirler alınır.
  c) Meskûn mahalerde, yapı alanının çevresi yeterli yükseklik ve sağlamlıkta uygun malzemeden yapılmış perde ile çevrilerek ikaz ve uyarı için
  gerekli düzenlemeler yapılır, bunlar yapının bitimine kadar bu şekilde korunur.
  ç) Meskûn mahalerin dışında yapılan kazıların kenarlarına uyarı şeritleri çekilerek ikaz levhaları asılır.
  63– Kazı işleri, kuyular, yeraltı işleri ile tünel ve kanal çalışmalarında aşağıda belirtilen hususlara uyulur:
  a) Çalışmalar, işveren tarafından görevlendirilen ehil kişi gözetiminde yapılır.
  b) Çalışma alanına giriş ve çıkış için güvenli yolar sağlanır.
  c) Kazılarda zemin yapısı, iklim koşuları, kazı alanı yakınlarında meydana gelebilecek sarsıntılar, çevredeki su kaynakları ve fazla yük kuvvetleri
  göz önüne alınarak uygun şev açıları belirlenir ve/veya statik hesabı yapılmış uygun destek ve setler kulanılır. Kazı yüzeyleri, şevlerin eğimi ve
  yüksekliği zeminin yapısına, sağlamlığına ve çalışma yöntemlerine uygun seçilir.
  ç) Malzeme veya cisim düşmesine, su baskını tehlikesine ve insanların düşmesine karşı uygun tedbirler alınır.
  d) Tehlikeli veya zararlı olmayan öze likte solunabilir hava sağlamak için bütün çalışma yerlerinde gerekli tedbirler alınır.
  e) Yangın, parlama, patlama, su baskını veya göçük gibi durumlarda çalışanların güvenli bir yere ulaşmaları sağlanır.
  64– Kazı (yan) yüzlerinde aşağıda belirtilen durumlarda genel kontrol yapılır, kontrol sonucunda çalışma ortamının güvenli olduğu belirtilmeden
  çalışmaya başlanılmaz;
  a) Her vardiyadan önce,
  b) Patlatma yapılıyorsa her patlatmadan sonra,
  c) Beklenmedik parça düşmelerinden sonra,
  ç) Desteklerdeki önemli bir zarardan sonra,
  d) Şiddetli yağış, don ve kardan sonra.
  65– Çalışma sırasında ortaya çıkan tozların çalışanların sağlığına zarar vermemesi için gerekli tedbirler alınır. Çalışma alanında zararlı
  kimyasa ların, zehirli ve boğucu gazların ya da serbest silis tozları gibi tehlikeli maddelerin bulunduğunun anlaşılması halinde, çalışanlar derhal oradan
  uzaklaştırılarak gerekli tedbirler alınır ve güvenli çalışma ortamı sağlanmadan tekrar çalışmaya başlanmaz.
  66– Meskûn mahalerde kazı üzerinden geçişlerin sağlanması için ahşap veya metalden yapılmış asgari 80 santimetre eninde ve her iki tarafı
  korkuluklu geçitler kulanılır, geçit korkuluklarının bu Yönetmeliğin (Değişik ibare:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) Ek-5 (B) Geçici Kenar
  Koruma Sistemleri (Korkuluk Sistemleri) için Asgari Şartlar bölümünde
  tanımlanan öze liklere uygun olması sağlanır.
  67– Açıkta yapılan 150 santimetreden daha derin kazı işlerinde ve her derinlikte yapılan
  temel ve kanal kazılarında yan yüzeylerin altlarının şerit gibi kazılarak yukarıdan çökertilmesi şeklinde çalışma yapılması enge lenir. Ayrıca
  kana larda yan duvarların göçmemesi için gerekli tedbirler alınır.
  68– Kazı alanından çıkartılan hafriyat ile kazı kenarı arasında yeterli mesafe bulundurulur ve hafriyatın kazı alanına akma riski bulunuyorsa
  uygun bariyerler kulanılır. Kazı maha linde bulunan hareketli araçlar ve kazı stabilitesini etkileyebilecek diğer araçlar ile kazı kenarı arasında gerekli
  güvenlik mesafesi bırakılır.
  69– Kazı işlerinde yağış sırasında çalışma yapılmaz.
  70– Kazı işlerinde çalışanların çalışma alanına ulaşmaları için uygun ve güvenli yöntemler kulanılır, destek ve setlerin iniş ve çıkış için
  kulanılması enge lenir.
  71– Makinelerle yapılan kazı işlerinde, bu makinelerin hareket alanına çalışanların girmelerine izin verilmez.
  72– Yeraltı çalışmalarında aşağıda belirtilen hususlara uyulur:
  a) Havalandırma sisteminin arızalanması durumunda, yer altı çalışmaları durdurulur ve bütün çalışanlar tahliye edilir, uygun havalandırma
  sağlanıncaya kadar kimsenin içeri girmesine izin verilmez.
  b) Uygun bir haberleşme sistemi oluşturulur, buralardaki kaçış yoları görülebilir bir şekilde işaretlenir.
  c) Tüne ler ve galerilerde göçük tehlikesine karşı uygun tedbirler alınır.
  73– Çeşitli gazların hava ile patlayıcı bir karışım meydana getirebileceği yeraltı işlerinde, yangın ve patlama riskinin bulunabileceği yerlerde, açık
  alevli lamba veya cihazlar kulanılmaz, sigara içilmez ve ilgili mevzuata uygun malzeme ve ekipmanlar kulanılır.
  74– Patlayıcı kulanılarak çalışılan kazı, tünel ve galeri gibi yer altı kazı işlerinde aşağıdaki hususlara uyulur:
  a) Patlayıcı maddeler üretici tarafından belirtilen koşularda saklanır ve depolanır.
  b) Yapılan işin niteliğine uygun patlayıcı maddeler ve kapsüler kulanılır ve patlayıcı maddeleri yeterlik belgesine sahip çalışanlardan başkasının
  almasına ve ateşlemesine izin verilmez.
  c) Patlayıcı maddelerin ve kapsülerin depolanması, taşınması ve kulanılması, sadece bu konuda yetkili ve uzman kişiler tarafından yapılır. Bu
  işler, çalışanlar için risk oluşturmayacak şekilde organize edilir ve yürütülür.
  ç) Patlayıcı maddeler özel sandıklar içinde taşınır ve bu sandıkların içine başka bir madde konulamaz. Kapsülerle diğer patlayıcı maddeler, aynı
  kap içinde bir arada bulundurulamaz ve taşınamaz.
  d) Patlatma yapılacak alanın etrafında uygun güvenlik tedbirleri alınmadan patlatma yapılmaz.
  Yıkım işleri
  75– Yıkım işlerinde aşağıdaki hususlara uyulur:
  a) Yıkımdan önce yapının içindeki ve etrafındaki havagazı, su ve elektrik bağlantıları kesilir ve yıkılacak kısmın etrafında, güvenlik alanı
  bırakılarak gerekli tedbirler alınır.
  b) Yıkım işleri, ilgili standartlar ve konuya ilişkin mevzuat hükümlerine uygun şekilde yürütülür.
  c) Çalışmalarda uygun çalışma yöntemleri ve ekipmanlar kulanılır, gerekli tedbirler alınır.
  ç) Çalışmalar, işveren tarafından görevlendirilen ehil kişinin gözetimi altında planlanır ve yürütülür.
  d) Yıkım esnasında toz kalkmaması ve yıkılan kısma ait malzeme ve molozların çalışma ortamından güvenli bir şekilde uzaklaştırılması için gerekli
  tedbirler alınır.
  Asbestle Çalışma
  76– Asbest içermesi muhtemel yapıların söküm, yıkım, tamir ve bakım işlerinde aşağıdaki hususlara uyulur:
  a)Çalışmaya başlamadan önce, asbest içerebilecek malzemeleri belirlemek için bina veya tesis sahibinden de bilgi alınarak gerekli araştırma
  yapılır.
  b) Herhangi bir yapı veya malzemede asbest bulunduğu şüphesi veya bilgisi varsa çalışanların asbest tozuna maruziyetlerinin önlenmesi ve bu
  maruziyetten doğacak sağlık risklerinden korunması amacıyla 25/1/2013 tarihli ve 28539 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asbestle Çalışmalarda
  Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulur.
  Batardolar (koferdamlar) ve kesonlar
  77– Bütün batardolar ve kesonların aşağıdaki hususlara uygun olması sağlanır;
  a) Yeterli dayanıklılıkta, sağlam ve uygun malzemeden yapılmış, iyi kurulmuş olması,
  b) Su, sıvı beton ve benzeri malzeme baskını halinde çalışanların sığınabileceği şekilde uygun ekipmanla donatılmış olması.
  78– Batardolar ve kesonların yapımı, kurulması, değiştirilmesi veya sökümü, işveren tarafından görevlendirilen ehil kişinin gözetimi altında yapılır
  ve bu yapılar düzenli aralıklarla kontrol edilir.
  Çatı işleri
  79– Çatılarda veya eğik yüzeylerde yapılan çalışmalarda; çalışanların, aletlerin, diğer nesne ve malzemelerin düşmesini veya benzeri diğer
  riskleri önlemek amacıyla güvenli kenar koruma sistemleri, çatı merdivenleri, güvenlik ağları, çalışma platformları, korkuluklu iskeleler, kayarak düşmeyi
  önleme sistemleri veya dikey ve yatay yaşam hatları gibi (Mülga ibare:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…) tedbirler alınır.
  80– Çalışanların çatı üzerinde veya kenarında veya kırılgan malzemeden yapılmış herhangi bir yüzey üzerinde çalışmak zorunda olduğu ha lerde;
  sağlam olmayan ve kırılgan maddeden yapılmış yüzeylerde dalgınlıkla yürümelerini veya düşmelerini önleyecek gerekli tüm tedbirler alınır.
  Beton döküm işleri
  81– Beton dökümünde aşağıdaki hususlara uyulması sağlanır;
  a) Beton pompasının beton dökülecek yere uygun durumda konumlandırılması,
  b) Beton pompasının destek pabuçlarının zemine uygun şekilde sabitlenmesi,
  c) Beton pompası bom ve hortumların birleşim yerlerinde hava basıncından dolayı oluşabilecek açmaların önlenebilmesi için gerekli kontroler
  yapılması,
  ç) Pompa kolarının açılmasında ve toplanmasında çevredeki bina, elektrik iletim hatları gibi tesislerin oluşturduğu risklerin ortadan kaldırılması,
  d) Enerji nakil hatlarının altlarında pompa çalıştırılmaması veya zorunlu olduğu durumlarda enerji nakil hatlarıyla temasının olmaması için gerekli
  tedbirlerin alınması,
  e) Beton pompası bomunun ucundaki bom hortumunun güvenli yöntemlerle idare edilmesi,
  f) Beton yığılmasının tehlike oluşturacağı döşeme betonu dökümü gibi işlerde betonun uygun şekilde yayılarak dökülmesi,
  g) Beton dökülen kısmın hemen altında çalışma yapılmaması,
  ğ) Beton dökülen ağızda hortumun savrulmaması,
  h) Beton pompası operatörünün betonun döküldüğü yeri görmemesi durumunda uygun haberleşme imkânı sağlanması,
  ı) Beton dökümü bitinceye kadar kalıpların sürekli kontrol edilmesi,
  i) Kalıp açılması ve patlamasının gerekli tedbirler alınarak önlenmesi.
  Betonarme kalıp işleri
  82– Kalıp işleri işveren tarafından görevlendirilen ehil kişi gözetiminde ve konu ile ilgili tecrübe sahibi çalışanlarca yapılır.
  83– Kalıp panolarının, geçici destek ve payandaların üzerlerine binen yüke ve gerilime dayanacak şekilde planlanması, tasarlanması, kurulması
  ve korunması sağlanır.
  84– Çalışanları, kalıp sisteminin geçici dayanıksızlık veya kırılganlığından kaynaklanan risklerden korumak için yeterli tedbirler alınır.
  85– Betonarme kalıplarının yeterliliği her beton dökümünden önce kontrol edilir. Öze likle kayar kalıp, tünel kalıp ve masa kalıplardaki bağlantı
  yerleri, sabitleme elemanları, tijler, hidrolik hortumları, taşıma yerleri, pano krikoları, teker sistemleri, fiş krikoları, yayların aksları ve hareketli parçalar,
  sapma pimler, ağ sistemleri ve benzeri kalıp parça ve unsurları düzenli olarak ve her kulanımdan önce kontrol edilerek deformasyona uğramış ve
  güvenliği tehlikeye atabilecek durumda olanların kulanılmasına müsaade edilmez.
  86– Kalıp sökme işi için izlenecek çalışma yöntemi, parçaların hangi sırayla sökülmesi gerektiği, çalışanların çalışma yerlerine güvenli ulaşımı,
  sökülen kalıp malzemelerinin çalışma ortamından güvenli şekilde uzaklaştırılması ve istifi, kalıp malzemelerinin dengeli olarak yere indirilmesi veya
  yukarıya çıkarılması gibi konularda gerekli düzenlemeler yapılır, araç ve gereçler eksiksiz olarak temin edilir. Söküm sırasında, söküm alanında görevli
  çalışanlar hariç kimse bulundurulmaz.
  Metal ve beton karkas ve prefabrik elemanlar, çelik yapı işleri
  87– Metal veya beton karkaslar ve bunların parçalarının, geçici destekler ve payandaların, prefabrik yapı elemanlarının üzerlerine binen yük ve
  gerilime dayanacak şekilde planlanması, tasarlanması, kurulması ve korunması sağlanır.
  88– Çelik yapılarda kulanılacak bütün ana taşıyıcı, tali taşıyıcı ve bağlantı malzemelerinin dayanıklılığının ve diğer öze liklerinin taşıyacakları
  yüklere göre standartlara uygun olması, korozyona uğramış ve deforme olmuş malzemelerin gerekli tedbirler alınmadıkça bu tür yapılarda
  kulanılmaması sağlanır.
  89– Metal veya beton karkasların ve bunların parçalarının, geçici destekler ve payandaların, prefabrik yapı elemanlarının ve çelik yapı
  elemanlarının kaldırılması, yüklenmesi, taşınması, montajı ve sökümü, projesine uygun olarak işveren tarafından görevlendirilen ehil kişi gözetiminde ve
  konu ile ilgili tecrübe sahibi çalışanlarca gerçekleştirilir.
  90– Montaj yapılacak maha lin etrafı emniyet şeridiyle işaretlenir. Bu alanın etrafına montaj yapıldığını gösterir levhalar asılır ve görevliler
  haricinde montaj sahasına giriş çıkışlar enge lenir. Montaj çalışması yapılan maha lin altında çalışan bulundurulmaz.
  91– Çalışanları, yapının geçici dayanıksızlık veya kırılganlığından kaynaklanan risklerden korumak için yeterli tedbirler alınır.
  Ek-5 için tıklayınız.